De belangrijkste informatiebronnen – de media – van ons land boezemen angst in. Ze komen met elementen (zoals extreme toenames van wapengebruik onder kinderen) die hun programma interessanter moeten maken. Vervolgens moet politiek Nederland de agenda weer aanpassen; de elementen die de media immers behandelen moeten ook door de politiek worden aangepakt. Indien dit niet gebeurd ontstaat er grote ontevredenheid bij de bevolking. De media maken misbruik van de machtspositie die zij hebben; ze moeten zich niet zoveel bemoeien met de politiek.
Vragen Vragen Vragen
Waarom moeten zij zich hier niet mee bemoeien? De politiek is de volksvertegenwoordiging, en de media behoren een vorm van controle hierop -of weergave hiervan- te zijn. Zodra de media nieuws gaan verspreiden, moeten ze dit naar mijn mening volledig objectief en informerend doen. Momenteel is de media een manipulatief orgaan dat de politiek stuurt. De gevaren van de media zijn daardoor groot. Men kan met behulp van elk medium (krant en televisie) tot de beschikking een mening opleggen aan vele ontvangers.
Vragen. Vragen. Vragen. De media roepen vragen bij ons op. Doordat zij heel subtiel een vraagteken bij een onderwerp plaatsen gaat het grote publiek nadenken. Je zou denken dat niet alleen de politiek, maar ook de media namens het volk de vragen stellen aan de politici. De media bedenken wel vragen, maar geven geen oplossingen. Ze bedenken zelfs zoveel vragen, dat de kranten er dagelijks vol mee staan. De politiek kan onmogelijk binnen korte tijd op al die dingen een antwoord hebben. Meningen en verschillende standpunten worden wel losgelaten, maar dat is vaak eenzijdig. In onze praatcultuur moet er eerst een politiek debat gevoerd worden, waarna de kamer er vragen bij gaat stellen.
‘Spinnen’ aan het wiel dat media heet
Het is een ware strijd voor politici om duidelijk hun standpunten en argumenten over te brengen op bijvoorbeeld televisie. Volgens aflevering 8 van Tegenlicht (een programma van de VPRO, 2004) is een spindoctor een deskundige die wordt ingehuurd door bedrijven, instanties of politici die zorgen dat hun werkgever zo positief mogelijk in het nieuws komt. Het werk wat zij verrichten (spindoctoring) houdt in dat zij de waarheid zo verdraaien (spinnen) zodat het voor de werkgever het voordeligst is. Politici hebben zulke mensen nodig, volgens Philip van Praag (aflevering 8, Tegenlicht), politicoloog en communicatiewetenschapper: “De laatste tien jaar is spindoctoring steeds belangrijker geworden. Politici steken er steeds meer tijd en geld in, omdat men zich bewuster is van het belang van goede communicatie. Een spindoctor heeft continu contact met journalisten in de hoop dat hun werkgever en zijn besluiten positief in de media komen.”
Het is logisch dat politici zulke spindoctoren nodig hebben. Als de media niet bespeeld worden om nog enig positief nieuws te brengen vanuit politiek Nederland, krijgen we dat ook niet. Ik zie het als terugdraaien van verkeerde interpretaties van nieuwsitems (gemaakt door de media). Bepalen de media de politieke agenda of bepaalt de politiek de inhoud van de media?
Polimedia
Door de grensvervaging tussen politiek en media is het voor de bevolking niet duidelijk meer naar wie ze nu moeten luisteren. De filmsterpolitici – de politici met een grote cameradrang en zo snel mogelijk in elke vijf minuten televisie een reeks standpunten oreren – doen lijken alsof zij de media zijn. Wilders verschijnt de laatste tijd enorm vaak in het nieuws met zijn totaal niet onderbouwde argumenten over bijvoorbeeld de Nederlandse gastvrijheid. Deze mensen worden gemaakt door de media. Sinds de dood van Pim Fortuyn lijken de media in de war, en geven zij de ruimte aan diegene die het hardste roept (Wilders). Hierdoor krijgen de politici het niet alleen druk met het beantwoorden van de vraagstukken van de media, maar ook een onderlinge strijd die publiekelijk uitgevochten wordt.
Er moeten maatregelen komen die de invloed van media beperken, zodat iedereen zijn eigen keuze kan maken. Bijvoorbeeld basisschoolvakken (zoals mediakunde of mediawijsheid) zodat we van jongs af aan een bewustwording kunnen creëren van de invloed die de media hebben op iedereen om ons heen. Later kunnen zij dan ook met een kritische noot naar de politiek kijken. Zo moeten we ook kranten op hun nieuws- en glossywaarde kunnen filteren. Door de uitbreiding van de gratis dagbladen als De Pers en de Dag, krijgen we toch door dat de Spits een hogere glossywaarde heeft (dit blijkt uit de categorisering op de website Spits.nl).
Utopie
In een perfecte wereld laat de media alle kanten van een zaak zien, en levert het commentaar en uitleg, zodat wij een eerlijke en doordachte mening kunnen vormen. Dit is helaas een illusie, we moeten al zoveel filteren, dat we in vele gevallen toch beet genomen worden door de opgeblazen zaakjes van de media. De politiek kan al die zaken onmogelijk allemaal behandelen. Het zijn dagelijks zoveel stofdeeltjes die opvliegen en die moeten we aanpakken.
Misschien kunnen we het wel niet verwachten van de media dat ze een objectief beeld geven. In de perfecte wereld zou dat misschien mogelijk zijn, maar leven we wel in een perfecte wereld? Onze meningen en interpretaties worden bepaald door ons referentiekader. Dat kader, gevormd door ons verleden en onze omgeving, is de bril waardoor we naar de wereld kijken. Als iedereen een bril draagt hoe kunnen we van mensen die in de media werken dan verwachten dat zij ons objectief nieuws brengen? Dat kunnen we niet. Maar daarom kunnen we wel van hen verwachten dat ze hun macht niet misbruiken, en de politici met allerlei futiliteiten lastig vallen. Zodat zij zich kunnen richten op waarom ze er zitten: om ons te regeren.